Ro’yxatdan o’tkazishdan oldin tovar belgisini tekshirish

Tovar belgisini o‘ziga xoslikka tekshirish ariza topshirishdan oldin zarur – bu pul va vaqtni yo‘qotmaslikning asosiy yo‘li. Intellektual mulk markazi bazalari bo‘yicha patent qidiruvi bir xil va chalkashtirish darajasida o‘xshash belgilarni aniqlaydi. Agar bunday belgi sizdan oldin ro‘yxatdan o‘tgan yoki topshirilgan bo‘lsa, ekspertiza rad etadi, to‘langan davlat boji esa qaytarilmaydi. Quyida O‘zbekistonda tovar belgisini tekshirish qanday ishlashini, u nimani ko‘rsatishini va o‘xshash belgi topilsa nima qilish kerakligini ko‘rib chiqamiz.

Nima uchun ariza topshirishdan oldin tekshirish kerak

O‘zbekistonda huquqiy himoya faqat ro‘yxatdan o‘tgandan keyin paydo bo‘ladi, hal qiluvchi omil esa – prioritet, ya’ni ariza topshirilgan sana. Kim oldin topshirsa, o‘shaning ustunligi bor. Shu sababli topshirishdan oldin tanlangan nom yoki logotip bo‘shligiga ishonch hosil qilish muhim:

• Rad etish xavfi kamayadi. Bir xil sinflardagi begona belgiga o‘xshashlik – ekspertiza rad etishining eng ko‘p uchraydigan sababi.
• Pul tejaladi. Rad etilganda ariza va ekspertiza uchun davlat boji qaytarilmaydi, 6-7 oylik muddat esa behuda ketadi.
• Obro‘ himoyalanadi. Keyinchalik huquq egasining da’vosi tufayli almashtirishga to‘g‘ri keladigan brendga sarmoya kiritmaysiz.

Patent qidiruvi nimani ko‘rsatadi

Tekshiruv bitta savolga javob beradi: belgingizni ro‘yxatdan o‘tkazishga to‘siqlar bormi? Qidiruv quyidagilarni aniqlaydi:

• bir xil belgilar – sizniki bilan to‘liq mos keladiganlar;
• chalkashtirish darajasida o‘xshash belgilar – talaba ularni adashtirishi mumkin bo‘lgan darajada tovushi, yozilishi yoki ma’nosi bo‘yicha o‘xshashlar;
• oldin topshirilgan arizalar (shu jumladan hali ro‘yxatdan o‘tmagan, ammo ertaroq prioritetga ega bo‘lganlar);
• umumga mashhur belgilar va umuman ro‘yxatdan o‘tkazib bo‘lmaydigan belgilar.

O‘xshashlik «ko‘z bilan» emas, balki ekspertiza uslubiyati bo‘yicha baholanadi: so‘z, tovush va grafik element, shuningdek MKTU sinflari bo‘yicha tovar va xizmatlarning bir xilligi solishtiriladi.

Tovar belgisini tekshirish turlari

Dastlabki va to‘liq tekshiruv

Dastlabki tekshiruv – reyestrlar bo‘yicha aniq mosliklarni tez qidirish. U band nomlarni qisqa muddatda saralaydi. To‘liq tekshiruv – ekspertiza uslubiyati bo‘yicha o‘xshashlikni baholash va patent vakilining ro‘yxatdan o‘tish imkoniyati haqidagi xulosasi bilan chuqur tahlil.

So‘z, tasviriy va kombinatsiyalangan qidiruv

Belgining har bir elementi alohida tekshiriladi: so‘z (nom, shior), tasviriy (logotip, grafika) va kombinatsiyalangan (so‘z + tasvir). Logotip bo‘sh, nom esa band bo‘lishi va aksincha bo‘lishi mumkin.

MKTU sinflari bo‘yicha qidiruv

Belgi faqat arizada ko‘rsatilgan Tovar va xizmatlarning xalqaro tasnifi (MKTU) sinflarida himoyalanadi. Shu sababli qidiruv sizga kerakli sinflar va ularga bir xil sinflar doirasida olib boriladi.

Bazalar bo‘yicha tekshiruv qanday o‘tadi

Odatda ish tartibi shunday:

1. Tovar va xizmatlar ro‘yxatini aniqlaymiz va MKTU sinflarini tanlaymiz.
2. Ro‘yxatdan o‘tgan belgilar va topshirilgan arizalarning milliy reyestrlari bo‘yicha qidiruv o‘tkazamiz.
3. O‘zbekiston hududida amal qiluvchi xalqaro ro‘yxatdan o‘tishlarni (Madrid tizimi) tekshiramiz.
4. Topilgan belgilarning sizniki bilan o‘xshashligini ekspertiza uslubiyati bo‘yicha baholaymiz.
5. Xulosa tayyorlaymiz: bo‘sh / xavf bor / band – va tavsiyalar.

Tekshiruv bosqichlari va natijasi

Bosqich	Nimani tekshiramiz	Natija
MKTU sinflarini tanlash	Biznesning tovar va xizmatlari	Qidiruv uchun aniq sinflar
Reyestrlar bo‘yicha qidiruv	Ro‘yxatdan o‘tgan belgilar va arizalar	Mosliklar va o‘xshash belgilar ro‘yxati
O‘xshashlikni baholash	Tovush, yozilish, grafika, bir xillik	Chalkashtirish xavfi darajasi
Xulosa	Yakuniy tahlil	Bo‘sh / xavf / band + tavsiyalar

O‘xshash belgi topilsa nima qilish kerak

Topilgan moslik har doim ham hukm emas. Harakat variantlari:

• Belgini takomillashtirish – yozilishini o‘zgartirish, farqlovchi element qo‘shib o‘xshashlikdan uzoqlashish.
• Sinflarni toraytirish yoki o‘zgartirish – agar tovarlaringiz begona belgi tovarlariga bir xil bo‘lmasa, ziddiyat bo‘lmasligi mumkin.
• Rozilik xatini olish – o‘xshash belgi huquq egasidan.
• Begona belgiga e’tiroz bildirish – agar u ishlatilmayotgan yoki qonunbuzarlik bilan ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lsa, uning himoyasini muddatidan oldin bekor qilish mumkin.

Qaysi yo‘lni tanlashni xulosa bo‘yicha patent vakili maslahat beradi.

Mustaqil tekshiruvdagi tez-tez uchraydigan xatolar

• Faqat aniq moslikni tekshirib, o‘xshash belgilarni o‘tkazib yuborish.
• Noto‘g‘ri MKTU sinflari bo‘yicha yoki juda tor ro‘yxat bilan qidirish.
• O‘zbekistonda amal qiluvchi xalqaro ro‘yxatdan o‘tishlarni hisobga olmaslik.
• O‘xshashlikni uslubiyatsiz, subyektiv baholash.

Shu sababli mustaqil tekshiruv ko‘pincha soxta «hammasi bo‘sh» degan natija beradi, rad etish esa boj to‘langandan keyin keladi.

Sfera-Patentda tovar belgisini tekshirish

Biz shartnoma tuzishdan oldin ham patent bazalari bo‘yicha bepul dastlabki tekshiruv o‘tkazamiz – aynan shu belgiga ariza topshirishning ma’nosi bor-yo‘qligini darhol ko‘rasiz. Ijobiy natijada hujjatlarni tayyorlab, arizani 24 soat ichida topshiramiz va guvohnoma olinishigacha hamroh bo‘lamiz. Davom etmoqchi bo‘lsangiz – tovar belgisini ro‘yxatdan o‘tkazish xizmati shartlarini ko‘ring yoki bepul tekshiruv uchun yozing. Oldindan tovar belgisi nima va u nima uchun kerakligini bilib olish ham foydali.